Inicjatywa NEONET (Near-Earth-Object Impact Network for European Talent Development), której start zaplanowano na 2027 rok, jest skoncentrowana na badaniu planetoid bliskich Ziemi oraz ocenie ryzyka ich kolizji z naszą planetą. Projekt ma charakter interdyscyplinarny – łączy astronomię i geologię z nowoczesnymi technologiami kosmicznymi oraz sztuczną inteligencją.

W skład konsorcjum pod przewodnictwem UAM wchodzą czołowe europejskie instytucje, m.in. z Francji, Finlandii, Hiszpanii, Szwecji i Czech, a także partnerzy przemysłowi i Europejska Agencja Kosmiczna (ESA). Po stronie poznańskiej uczelni w prace zaangażowani są eksperci z Instytutu Obserwatorium Astronomiczne oraz Instytutu Geologii.

Istotnym filarem grantu MSCA-DN jest rozwój młodych kadr naukowych. W ramach projektu NEONET wykształconych zostanie 12 doktorantów. Ich badania obejmą pełną ścieżkę analizy zagrożeń kosmicznych: od wykrywania obiektów i wyznaczania ich orbit, po zaawansowane symulacje skutków uderzeń w atmosferę i powierzchnię Ziemi, takich jak powstawanie fal tsunami czy kraterów.

Projekt zakłada wykorzystanie danych z najważniejszych misji kosmicznych (m.in. Gaia, Euclid, Hera) oraz zaawansowanych obliczeń wielkoskalowych. Wyniki prac zespołu przyczynią się do wzmocnienia europejskich kompetencji w obszarze obrony planetarnej.

Sukces w pozyskaniu i objęciu koordynacji nad projektem NEONET to istotny wskaźnik wysokiej jakości wniosków grantowych przygotowywanych w naszym regionie oraz dowód na skuteczność ubiegania się o środki z funduszy europejskich na najbardziej ambitne cele naukowe.

Idea ta została dookreślona w załączniku nr 14 do Programu Pracy Horyzont Europa na lata 2026-2027 w ramach tzw. Horizontal Activities. Na stronach przedmiotowego dokumentu odnajdziemy szereg działań opatrzonych skrótem „RAISE-pilot”, takich jak:

• Konkursy typu RIA tworzące Tematyczne Sieci Doskonałości w zakresie AI:
  • Thematic Networks of Excellence in AI in Science
  • Thematic Networks of Excellence for AI in Science – Agriculture and Enviornmental Pollution
• Konkursy typu RIA zmierzające do utworzenia Zautomatyzowanych Laboratorium AI:
  • Automated Scientific Discovery
  • Automated Scientific Discovery – Food
• Konkurs mający na celu utworzenie Sieci Doktorskiej, wzorowanej na sieciach Doctoral Networks (DN) w ramach Działań „Maria Skłodowska-Curie” (MSCA):
  • RAISE Doctoral Networks for AI in Science.

Na realizację wyżej wspomnianych działań Komisja Europejska przeznaczyła łącznie 100 mln EUR, które zostaną sfinansowane ze środków dostępnych w ramach klastrów 4 i 6 II Filaru programu Horyzontu Europa.

Oczekuje się, że działania te doprowadzą do powstania powiązanych ze sobą sieci, ukierunkowanych na rozwiązywanie kluczowych wyzwań w danej dziedzinie, wykraczających poza zakres pojedynczych projektów. Przyczynią się one również do budowy społeczności naukowej RAISE, która będzie miała wpływ na kształtowanie nowoczesnej nauki. Łącznie inicjatywy te stanowią skoordynowany wysiłek na rzecz włączenia sztucznej inteligencji do głównego nurtu badań naukowych w Europie oraz utorowania drogi dla RAISE.

Z punktu widzenia Działań „Maria Skłodowska-Curie” istotnym jest zapoznanie się z ideą proponowanego ww. pilotażem utworzenia Sieci Doktorskich, których celem będzie kształcenie nowego pokolenia naukowców w zakresie metod badawczych opartych na AI we wszystkich dyscyplinach naukowych.

Aby ubiegać się o udział w konkursie RAISE Doctoral Networks, wnioskodawca musi złożyć wniosek do sieci doktorskich w ramach działań Marii Skłodowskiej-Curie (MSCA) Doctoral Networks 2026. Na etapie składania wniosku możliwe będzie zadeklarowanie zainteresowania udziałem w RAISE Doctoral Networks poprzez odznaczenie odpowiedniego pola wyboru. Podobny mechanizm stosowany jest m.in. w konkursach ERA Fellowships. Różnica polega jednak na tym, iż w przypadku chęci zakwalifikowania projektu do RAISE Doctoral Networks, wnioskodawcy już na etapie przygotowywania projektu powinni wykazać zgodność proponowanych działań z zakresem tematycznym inicjatywy.

Po zakończeniu procedury oceny MSCA zostanie utworzona między-panelowa lista projektów RAISE kwalifikujących się do finansowania, obejmująca najwyżej ocenione wnioski z listy rezerwowej. Lista ta zostanie uszeregowana zgodnie z wynikami oceny MSCA i obejmie projekty o łącznym wnioskowanym budżecie możliwie najbardziej zbliżonym do trzykrotności dostępnych środków.

Eksperci ocenią, w jakim stopniu projekty znajdujące się na tej liście odpowiadają tematyce RAISE. Ostateczny ranking projektów zostanie ustalony z uwzględnieniem zarówno wyniku oceny MSCA, jak i oceny ich zgodności z tematyką RAISE.

EU TalentOn to znacznie więcej niż tradycyjny konkurs. To intensywny maraton kreatywności, skierowany do osób na wczesnym etapie kariery naukowej: studentów, doktorantów oraz młodych naukowców (w tym osób na stażach podoktorskich) w wieku od 21 do 35 lat. Organizatorzy zapraszają przedstawicieli wszystkich dyscyplin naukowych – od nauk ścisłych i przyrodniczych, po humanistyczne i społeczne – wierząc, że najbardziej przełomowe pomysły rodzą się na styku różnych dziedzin.

Sercem wydarzenia jest pięć priorytetowych Misji Unii Europejskiej realizowanych w ramach programu Horyzont Europa. Uczestnicy, podzieleni na interdyscyplinarne zespoły, zmierzą się z wyzwaniami w tzw. Arenach Misji, obejmujących adaptację do zmian klimatu, profilaktykę nowotworową, ochronę zasobów wodnych i oceanicznych, rozwój inteligentnych miast oraz dbałość o zdrowe gleby.

Wniosek przygotowuje się w duecie: naukowiec oraz podmiot prawny (host) z sektora akademickiego lub pozaakademickiego, z siedzibą w kraju Widening.

ResearchComp to narzędzie, które pomaga:

• badaczom oceniać i rozwijać własne kompetencje przekrojowe,
• instytucjom szkolnictwa wyższego i dostawcom szkoleń dostosowywać ofertę do potrzeb badaczy,
• pracodawcom lepiej rozumieć szeroki zestaw kompetencji, jakie posiadają badacze.

Wspierając rozwój kompetencji przekrojowych badaczy, narzędzie sprzyja karierom międzysektorowym.

Narzędzie zostało opracowane przez Komisję Europejską w ścisłej konsultacji z odpowiednimi interesariuszami, realizując założenia nowej Europejskiej Przestrzeni Badawczej oraz Agendy na rzecz Umiejętności, a także wnosząc wkład w Europejski Rok Umiejętności.

ResearchComp jest również pierwszym ramowym opisem kompetencji zgodnym z europejską klasyfikacją Europejskich Umiejętności, Kompetencji, Kwalifikacji i Zawodów (ESCO), ponieważ został opracowany na podstawie taksonomii kompetencji przekrojowych dla badaczy, uwzględnionej w wersji klasyfikacji z 2022 r.

Badacze są fundamentalnym zasobem dla badań i innowacji oraz dla całego społeczeństwa. Ważne jest, aby byli wyposażeni w umiejętności transferowalne niezbędne do efektywnej i udanej kariery we wszystkich istotnych sektorach, w tym w akademii, przemyśle, administracji publicznej oraz sektorze non-profit.