Działania MSCA są ściśle związane z mobilnością transgraniczną.

Reguła mobilności oznacza, że przyjmowani badacze nie mogą mieszkać ani prowadzić głównej działalności (zawodowej, naukowej, edukacyjnej itp.) w kraju przyjmującego beneficjanta przez okres dłuższy niż 12 miesięcy w ciągu ostatnich trzech lat.

W zależności od typu konkursu, data odniesienia może się różnić:

• MSCA Doctoral Networks – 36 miesięcy bezpośrednio przed datą rekrutacji;
• MSCA Postdoctoral Fellowships – 36 miesięcy bezpośrednio poprzedzających termin składania wniosków do programu;
• MSCA COFUND – 36 miesięcy bezpośrednio przed terminem składania wniosków w ramach współfinansowanego programu;
• MSCA Choose Europe for Science – 36 miesięcy bezpośrednio przed upływem terminu składania ogłoszeń o naborze u Beneficjenta.

Obowiązkowa służba wojskowa, krótkie pobyty, takie jak wakacje oraz czas spędzony przez naukowca w ramach procedury uzyskiwania statusu uchodźcy na podstawie Konwencji Genewskiej z 1951 r. i Protokołu z 1967 r. nie są brane pod uwagę.

Industrial Doctorates to typ projektu MSCA Doctoral Networks.

Są to doktoraty prowadzone we współpracy między instytucjami akademickimi a sektorem przemysłowym (pozaakademickim, np. firmami, organizacjami pozarządowymi, instytucjami publicznymi).

Program ma zapewnić, że doktoranci zdobywają umiejętności naukowe, techniczne i transferowalne, które pozwolą im rozwijać się zarówno w karierze naukowej, jak i poza nią.

 Doktoranci prowadzą badania w środowisku łączącym teorię i praktykę.

Oprócz kompetencji badawczych uczestnicy rozwijają zdolności menedżerskie, komunikacyjne, przedsiębiorcze i innowacyjne.

Co najmniej 50% czasu trwania projektu doktorant spędza w instytucji nieakademickiej (np. w firmie, organizacji badawczo-rozwojowej).

Kto może uczestniczyć?

1. A) Doktoranci (Early Stage Researchers):

• Muszą być na początku kariery naukowej – nie mogą posiadać stopnia doktora w momencie rekrutacji.
• Muszą spełniać zasadę mobilności MSCA: nie mogą przebywać (pracować, studiować) w kraju instytucji rekrutującej dłużej niż 12 miesięcy w ciągu ostatnich 36 miesięcy.
• Zatrudniani są przez instytucję goszczącą na podstawie umowy o pracę i otrzymują konkurencyjne wynagrodzenie.

1. B) Instytucje uczestniczące:

• Beneficjenci (Beneficiaries) – organizacje, które zatrudniają doktorantów i są odpowiedzialne za szkolenie naukowe oraz realizację badań (np. uczelnie, firmy).
• Partnerzy stowarzyszeni (Associated Partners) – organizacje, które nie zatrudniają doktorantów, ale uczestniczą w szkoleniu, np. oferując staże przemysłowe lub szkolenia.

Projekt IDN trwa zazwyczaj 4 lata.

Każdy doktorant jest zatrudniony na okres do 36 miesięcy.

W ramach działań MSCA szczególny nacisk kładzie się na zapewnienie równego dostępu do programu oraz integrację badaczy, aby każdy mógł w pełni uczestniczyć w działaniach. Dlatego przewidziano wsparcie finansowe na pokrycie dodatkowych kosztów ponoszonych przez rekrutowanych lub oddelegowanych badaczy i pracowników z niepełnosprawnościami. Dotyczy to osób, których długotrwałe upośledzenie fizyczne, psychiczne, intelektualne lub sensoryczne zostało potwierdzone przez właściwy organ krajowy i jest na tyle poważne, że udział w działaniach MSCA nie byłby możliwy bez tego wsparcia.

Dodatek „Special Needs Allowance” jest dostępny w takich działaniach jak:

• Doctoral Networks
• Postdoctoral Fellowships
• ERA Fellowships
• Staff Exchanges
• Co-funding of regional, national and internatiopnal programmes (COFUND oraz Choose Europe for Science).

Wsparcie może być przeznaczone na nabycie artykułów lub usług o specjalnych potrzebach (np. pomoc osób trzecich, dostosowanie środowiska pracy, dodatkowe koszty podróży/transportu).

Dodatkowe koszty poniesione przez zatrudnionego naukowca lub oddelegowanego pracownika, które zostały już pokryte z innego źródła, np. z ubezpieczenia społecznego lub zdrowotnego, nie będą kwalifikować się do objęcia wsparciem w ramach „special needs allowance”.

Wniosek o przyznanie „special needs allowance” na rzecz rekrutowanego naukowca lub oddelegowanego badacza/pracownika można złożyć w dowolnym momencie realizacji grantu MSCA. Wniosek powinien zawierać opis specjalnych potrzeb, rodzaj wsparcia oraz wnioskowany budżet. Wnioskowane wsparcie w zakresie specjalnych potrzeb jest ograniczone do maksymalnej kwoty 60 000 euro na każdego zatrudnionego naukowca/pracownika. Jeżeli kwota potrzebna na pokrycie specjalnych potrzeb przekracza 60 000 euro, pozostałą część należy pokryć z innych źródeł.

Joint Doctorates to specjalny typ projektów w ramach MSCA Doctoral Networks, w którym konsorcjum uczelni tworzy zintegrowany program doktorski i prowadzi wspólne kształcenie zakończone wspólnym, podwójnym lub wielokrotnym stopniem doktora.

Doktoranci są obowiązkowo zapisani na co najmniej dwóch uczelniach uprawnionych do nadawania stopnia doktora. Co najmniej jedna z instytucji nadających stopień musi być z państwa UE lub kraju stowarzyszonego z HE.

Program zakłada wspólne szkolenia, współpromotorów i mobilność pomiędzy instytucjami konsorcjum.

W projektach JD mogą uczestniczyć także partnerzy spoza sektora akademickiego (np. firmy, NGO).

Kto może uczestniczyć?

1. A) Doktoranci (Early Stage Researchers):

• Na początku kariery naukowej – bez stopnia doktora w momencie rekrutacji
• Muszą spełniać zasadę mobilności MSCA: nie mogą przebywać (pracować, studiować) w kraju instytucji rekrutującej dłużej niż 12 miesięcy w ciągu ostatnich 36 miesięcy.
• Zatrudniani są przez instytucję goszczącą na podstawie umowy o pracę i otrzymują konkurencyjne wynagrodzenie.

1. B) Instytucje:

• Beneficjenci– rekrutują doktorantów, prowadzą szkolenia i badania; (konsorcjum tworzą minimum 3 niezależne podmioty uprawnione do nadawania doktoratów)
• Partnerzy stowarzyszeni – wspierają szkolenia, staże, szkolenia specjalistyczne

Wnioskodawcy muszą przedstawić w momencie składania wniosku wstępne porozumienie o nadaniu wspólnego, podwójnego lub wielokrotnego stopnia doktora. Wniosek powinien wskazywać, w których instytucjach naukowiec ma otrzymać stopień/stopnie doktora.

Czas trwania:

• Projekt JD może trwać do 60 miesięcy
• Zatrudnienie doktoranta: może wynosić od 3 do 48 miesięcy.

Łączenie pracy naukowej z życiem rodzinnym nie bywa łatwe. MSCA rozumie te wyzwania i wspiera badaczy, pomagając im łączyć pasję do nauki z życiem prywatnym. Jednym z elementów tego wsparcia jest family allowance – dodatek, który ma ułatwić rodzinom funkcjonowanie w okresie naukowej mobilności.

Dodatek rodzinny przyznawany jest w ramach programów Doctoral Networks oraz Postdoctoral Fellowships i wynosi 660 euro za pełen osobomiesiąc.

W rozumieniu programu MSCA, rodzina oznacza osoby związane z naukowcem poprzez małżeństwo lub inny związek o statusie równoważnym do małżeństwa, uznawanym przez ustawodawstwo kraju, w którym związek ten został sformalizowany. Rodzina to także dzieci pozostające na faktycznym utrzymaniu naukowca.

Liczba zadeklarowanych jednostek family allowance obejmuje:

• liczbę miesięcy spędzonych przez naukowców posiadających rodzinę, na szkoleniach badawczych;
• wartość nieprzekraczająca maksymalnej liczby miesięcy (na naukowca) określonej w warunkach naboru.

Środki otrzymane w ramach family allowance muszą być w pełni wykorzystane na rzecz zrekrutowanych naukowców, dla których zostały zawnioskowane.

Warto podkreślić, że w programie Horyzont Europa status rodzinny badacza MSCA nie jest ustalany wyłącznie w momencie zakończenia naboru wniosków lecz może ulec zmianie w trakcie trwania danego projektu MSCA.

EURAXESS to europejski portal Komisji Europejskiej z największą bazą ofert pracy, grantów i stypendiów dla naukowców oraz narzędziami do planowania kariery i znalezienia partnerów naukowych. Można znaleźć tam m.in.:

• oferty pracy, stypendiów i staży w uczelniach i instytutach badawczych z całego świata,
• informacje o finansowaniu badań,
• praktyczne porady dot. wiz, pobytu, podatków, uznawalności dyplomów itp.

Co to ma wspólnego z grantami Marie Skłodowska-Curie ?

W konkursach MSCA (np. Doctoral Networks, Postdoctoral Fellowships):

• oferty pracy dla doktorantów i postdoków są publikowane na portalu EURAXESS
• dla wielu projektów MSCA publikacja wszystkich stanowisk na portalu EURAXESS jest obowiązkowa i wynika z zapisów umowy grantowej,

uczelnie i instytuty, które realizują projekty MSCA, powinny umieszczać tam ogłoszenia rekrutacyjne (po angielsku), by spełnić wymogi „otwartej, przejrzystej i międzynarodowej” rekrutacji.

Dodatek na utrzymanie (living allowance) to miesięczne wsparcie finansowe, które pokrywa koszty związane z zatrudnieniem naukowca (stanowi pełne wynagrodzenie brutto). Wliczają się w to wszystkie obowiązkowe potrącenia wynikające z prawa krajowego, takie jak składki na ubezpieczenie społeczne (zarówno po stronie pracownika, jak i pracodawcy) oraz podatki.

Dodatek ten jest przewidziany w ramach projektów MSCA Doctoral Networks oraz MSCA Postdoctoral Fellowships.

W niektórych przypadkach stypendium może być wypłacane jako stała kwota (fellowship). Wówczas dodatek na utrzymanie jest zmniejszony o połowę, a instytucja przyjmująca musi zapewnić, że doktorant lub doktor ma co najmniej podstawowe ubezpieczenie społeczne, obejmujące świadczenia chorobowe, rodzicielskie, indywidualne, a także ochronę w razie wypadków przy pracy lub chorób zawodowych.

Podstawowa kwota wsparcia finansowego (w przeliczeniu na osobo-miesiąc) w ramach konkursów przewidzianych w Programie Pracy MSCA 2026-2027 wynosi:

▪️ 6350 euro – Postdoctoral Fellowships (MSCA PF)

▪️ 4250 euro – Doctoral Networks (MSCA DN).

Ponieważ koszty życia różnią się w zależności od kraju, do ww. wartości dodatku na utrzymanie stosuje się tzw. współczynnik korekcyjny kraju (country correction coefficient). Dzięki niemu naukowcy z różnych państw mają porównywalną siłę nabywczą, niezależnie od tego, gdzie prowadzą badania. Lista współczynników jest publikowana  w Programie Pracy.

Early-Stage Researcher (ESR), czyli naukowiec we wczesnej fazie kariery (lub początkujący naukowiec), jest kluczowym terminem w programach Marie Skłodowska-Curie Actions (MSCA), zwłaszcza w kontekście finansowania studiów doktoranckich (MSCA Doctoral Networks – DN).

Status Early-Stage Researcher jest precyzyjnie zdefiniowany przez Komisję Europejską i musi być spełniony w momencie zatrudnienia naukowca przez instytucję goszczącą (beneficjenta). Definicja składa się z dwóch głównych kryteriów, które muszą być spełnione łącznie:

• doświadczenie badawcze (limit 4 lat – liczone jako pełny etat) – naukowiec musi być w ciągu pierwszych czterech lat swojej kariery badawczej. Okres ten jest liczony od daty uzyskania tytułu (zazwyczaj magistra lub równorzędnego), który uprawnia do podjęcia studiów doktoranckich w danym kraju, niezależnie od tego, czy studia doktoranckie faktycznie zostały podjęte.
• stopień naukowy – naukowiec nie może posiadać stopnia naukowego doktora (PhD) w momencie rekrutacji.

Choć podstawowy limit to 4 lata, Komisja Europejska pozwala na pewną elastyczność przy liczeniu tego okresu. Istnieje możliwość wydłużenia tego czasu o określone, udokumentowane przerwy w karierze badawczej (przykłady takich przerw to: urlopy macierzyńskie/rodzicielskie, długotrwałe zwolnienia lekarskie czy służba wojskowa).

ESR to główna grupa docelowa w działaniu MSCA Doctoral Networks, które mają na celu zapewnienie kompleksowego, ustrukturyzowanego programu szkoleniowego dla doktorantów.

Głównym celem zatrudniania ESR w ramach MSCA jest umożliwienie im zdobycia stopnia doktora oraz rozwinięcie kluczowych kompetencji badawczych i pozanaukowych (tzw. transferable skills).

Każdy naukowiec zatrudniony w projekcie MSCA DN musi być jednocześnie zarejestrowany jako doktorant w szkole doktorskiej lub na uczelni będącej beneficjentem projektu.

Naukowcy ESR, podobnie jak Experienced Researchers (ER), podlegają zasadzie mobilności – badacze nie mogą ubiegać się o grant/stypendium w kraju, w którym przebywali (praca/ studia) dłużej niż 12 miesięcy w ciągu ostatnich 3 lat bezpośrednio przed rekrutacją.

Country correction coefficient, stosowany w odniesieniu do living allowance, służy zapewnieniu równego traktowania oraz zachowania parytetu siły nabywczej. Lista wszystkich współczynników korekcyjnych dla poszczególnych krajów jest publikowana w Programie Pracy Horyzontu Europa. Program zaplanowany na lata 2026-2027 uwzględnia konieczność zastosowania tego współczynnika w trzech działaniach MSCA:

• Doctoral Networks,
• Postdoctoral Fellowships
• Choose Europe For Science.

Jaką wartość współczynnika należy zastosować na potrzeby własnego projektu?

Podstawowa zasada wskazuje, iż należy zastosować współczynnik właściwy dla kraju beneficjenta zatrudniającego badacza. Zgodnie z Financial Guide, w wyjątkowych przypadkach, gdy zatrudnieni naukowcy są goszczeni w jednostce zlokalizowanej w kraju innym niż kraj siedziby beneficjenta, należy zastosować współczynnik korekcyjny kraju, w którym znajduje się jednostka goszcząca.

Współczynnik zasadniczo nie ulega zmianie w trakcie realizacji działania, chyba że w trakcie jego trwania naukowiec zostanie formalnie zatrudniony przez innego beneficjenta w innym kraju (chodzi o formalne zatrudnienie, a nie jedynie oddelegowanie).

Warto pamiętać, iż w przypadku MSCA Postdoctoral Fellowships – Global Fellowships (MSCA-PF GF) stosuje się dwa różne współczynniki korekcyjne:

• w fazie wyjazdowej (outgoing phase) – współczynnik kraju spoza UE, w którym badacz jest goszczony (tj. kraju partnera stowarzyszonego, w którym realizowana jest faza wyjazdowa);
• w fazie powrotnej (return phase) – współczynnik kraju, do którego badacz powraca (tj. kraju beneficjenta).

Granty MSCA są konkursami typu bottom-up – oznacza to, że temat badań wybiera wnioskodawca, bez narzuconej listy priorytetowych zagadnień, więc projekt może dotyczyć dowolnej dziedziny.

Bottom-up daje autonomię w wyborze tematu, ale nadal liczy się spójna logika Excellence–Impact–Implementation oraz zgodność z zasadami (np. Open Science, etyka, równość).

Wniosek i tak trafia do konkretnego panelu oceny, dlatego dobór panelu i słów kluczowych ma znaczenie: decyduje, jacy eksperci go czytają i z jakimi projektami realnie konkurujesz.

Ta swoboda tematyczna nie wyklucza osadzenia projektu w priorytetach UE (np. zielona transformacja, cyfryzacja, zdrowie, bezpieczeństwo) – takie nawiązanie często wzmacnia część Impact.

Realizacja projektu w ramach MSCA uwzględnia realia codzienności, dlatego w trakcie jego trwania może zaistnieć konieczność skorzystania z długoterminowego urlopu. Program MSCA przewiduje rozwiązania wspierające naukowca również w takich okolicznościach.

Dodatek long-term leave allowance, może pokrywać koszty poniesione przez beneficjentów w przypadku długoterminowego urlopu badaczy, w tym:

• urlopu macierzyńskiego,
• urlopu ojcowskiego,
• urlopu rodzicielskiego,
• urlopu chorobowego lub innego urlopu specjalnego,

trwającego dłużej niż 30 kolejnych dni.

Dodatek, zgodnie z nowym programem pracy na lata 2026-2027 został przewidziany w działaniach:

• MSCA Doctoral Networks;
• MSCA Postdoctoral Fellowships;
• MSCA COFUND;
• MSCA Choose Europe for Science.

W przypadku skorzystania z long-term allowance automatycznie należy zrezygnować z wykazywania takich dodatków jak: living, mobility oraz family allowance (w przypadku MSCA DN, MSCA PF, MSCA Choose Europe for Science) jak również dodatku COFUND allowance dla danego badacza za miesiące, w których wykazywany jest dodatek na długoterminowy urlop.

Dla poszczególnych działań, dodatek ten może wynosić:

• MSCA Doctoral Networks – 4960 € x % kosztów pokrywanych przez beneficjenta;
• MSCA Postdoctoral Fellowships – 7060 € x % kosztów pokrywanych przez beneficjenta;
• MSCA COFUND – Doctoral Programmes – 3500 € x % kosztów pokrywanych przez beneficjenta;
• MSCA COFUND – Postdoctoral Programmes – 4980 € x % kosztów pokrywanych przez beneficjenta;
• MSCA Choose Europe for Science – 7060 € x % kosztów pokrywanych przez beneficjenta (ma zastosowanie wyłącznie w fazie finansowanej ze środków UE.

Zasady prawidłowego obliczania procentowego udziału kosztów pokrywanych przez beneficjenta został szerzej opisany w Marie Skłodowska-Curie (MSCA) Financial Guide.

MSCA w ramach programu Horyzont Europa wspiera naukowców i naukowczynie na każdym etapie kariery.

Działania MSCA skupiają się na pięciu kluczowych obszarach:

1) Doskonałość dzięki mobilności – wyjazdy, staże, współpraca międzynarodowa, praca z innymi środowiskami.

2) Nowe umiejętności przez świetne szkolenia – nie tylko „twarda” nauka, ale też kompetencje transferowalne: zarządzanie projektami, komunikacja, komercjalizacja, praca z interesariuszami.

3) Wzmacnianie kapitału ludzkiego w Europejskiej Przestrzeni Badawczej – rozwój ludzi i zespołów, lepsze ścieżki kariery, warunki do jakościowych badań.

4) Lepsze synergie i współpraca – łączenie instytucji, sektorów i programów, tak żeby efekty projektów były większe niż suma części

5) Upowszechnianie nauki i kontakt ze społeczeństwem – kontakt z publicznością, edukacja, pokazywanie wpływu badań na życie codzienne.

Te obszary realizują m.in. takie działania jak:

• MSCA Doctoral Networks – nowoczesne kształcenie doktorantów (mobilność + innowacje + kompetencje transferowalne)
• MSCA Postdoctoral Fellowships – rozwój po doktoracie, nowe umiejętności i doświadczenie międzynarodowe/międzysektorowe
• MSCA Staff Exchanges – wymiana pracowników i wiedzy (także technicznych, administracyjnych i zarządczych)
• MSCA COFUND – współfinansowanie programów doktoranckich i post-doc, szerzenie najlepszych praktyk MSCA
• MSCA and Citizens – m.in. Europejska Noc Naukowców, czyli nauka bliżej ludzi

W programie Horyzont Europa możemy zetknąć się z różnymi metodami ustalania czy też raportowania kosztów kwalifikowanych. W odróżnieniu od większości projektów programu Horyzont Europa, w działaniach MSCA stosowany jest model finansowania oparty na kosztach jednostkowych (unit contributions). Wysokość dofinansowania nie zależy od faktycznie poniesionych wydatków (real costs), a od realizacji określonych jednostek oraz spełnienia warunków określonych w umowie grantowej.

Koszty rzeczywiste (real costs) to tradycyjny sposób finansowania projektów: beneficjent raportuje faktycznie poniesione wydatki (wynagrodzenia, podróże, wyposażenie itp.) i otrzymuje refundację na podstawie faktur i dokumentów księgowych.

Koszty jednostkowe (unit contribution) działają inaczej: finansowanie nie opiera się na dokumentach księgowych, lecz na liczbie faktycznie wykorzystanych jednostek, osobo-miesięcy pracy naukowca. Projekty MSCA są więc głównie rozliczane w oparciu o stawki jednostkowe, a nie rzeczywiście poniesione wydatki.

Unit contribution – jak to działa w praktyce:

• Budżet i raporty finansowe uwzględniają liczbę osobo-miesięcy.
• Kwalifikowalny wkład = liczba zrealizowanych jednostek × ustalona stawka jednostkowa.

Najważniejsze zasady finansowania MSCA w modelu unit contribution:

• Stałe stawki – Komisja Europejska wypłaca z góry określone kwoty (m.in. living, mobility, family allowance), niezależnie od rzeczywistych kosztów beneficjenta.
• Uproszczone rozliczenia – najważniejsze jest potwierdzenie realizacji jednostek i zatrudnienie naukowca, a nie dokumenty księgowe.
• Odpowiedzialność beneficjenta – różnice między stawkami MSCA a rzeczywistymi kosztami instytucja ponosi sama.
• Planowanie i kontrola – prawidłowe oszacowanie osobo-miesięcy i kosztów zapewnia stabilność finansową projektu, a audyt koncentruje się na czasie pracy, rolach i zadaniach, nie na pojedynczych wydatkach.

Zrozumienie różnicy między unit contribution a real costs jest fundamentem skutecznego zarządzania projektami MSCA.

Supervisor to osoba, która towarzyszy badaczowi/uczestnikowi projektu Marie Skłodowska‑Curie Actions (MSCA) przez cały czas trwania grantu i pełni kluczową rolę w jego rozwoju naukowym i zawodowym.

Kto może zostać Supervisorem?

• doświadczony naukowiec lub ekspert z odpowiednią wiedzą merytoryczną w danej dziedzinie,
• osoba z ugruntowanym dorobkiem badawczym i doświadczeniem w prowadzeniu projektów,
• zazwyczaj pracownik instytucji goszczącej (uczelnia, instytut badawczy, firma),
• ktoś, kto ma czas i kompetencje, aby realnie wspierać młodszego badacza.

Co robi Supervisor?

• pomaga w ustaleniu celów badawczych i metodologii projektu,
• wspiera w planowaniu ścieżki kariery uczestnika grantu,
• monitoruje postępy badań i pomaga rozwiązywać problemy,
• udziela feedbacku i wskazówek rozwojowych,
• często współautoruje publikacje wynikające z projektu,
• dba o to, aby projekt przebiegał zgodnie z planem i standardami MSCA.

Dlaczego rola Supervisora jest ważna?

MSCA to nie tylko finansowanie badań – to również rozwój kompetencji, mentoring i mobilność międzynarodowa. Dobry Supervisor to taki, który aktywnie wspiera swojego badacza w zdobywaniu nowych umiejętności, budowaniu sieci kontaktów i planowaniu kariery po zakończeniu grantu.

Dodatek na mobilność (Mobility Allowance) jest ryczałtowym dodatkiem do wynagrodzenia zrekrutowanego w ramach danego projektu MSCA naukowca. Jego celem jest pokrycie zwiększonych kosztów wynikających z mobilności międzynarodowej, w szczególności związanych ze zmianą zamieszkania i osiedleniem się w państwie goszczącym.

Mobility allowance nie obejmuje kosztów związanych z działalnością zawodową takich jak: prowadzenie badań, udział w działaniach networkingowych, szkoleniach czy konferencjach.

Dodatek na mobilność w ramach Programu Pracy 2026-2027 został przewidziany dla działań:

• MSCA Doctoral Networks,
• MSCA Postdoctoral Fellowships
• oraz MSCA Choose Europe for Science 2027*.

Jego wysokość wynosi 710 euro na osobomiesiąc.

Łączna kwota kosztów brutto beneficjenta przewidziana na wynagrodzenia naukowców, wraz z kosztami mobilności, musi być co najmniej równa kwocie dodatków dla naukowców określonych w Załączniku 2 do Umowy Grantowej – Szacowany budżet (Annex 2 – Estimated budget). Niższe koszty uznaje się za niedopłatę.

Szczegółowe informacje na temat sposobu wyliczania dodatku zostały szerzej opisane w MSCA Financial Guide

* Dotyczy tylko fazy projektu finansowanej ze środków UE.

Są to organizacje posiadające ustanowiony związek kapitałowy lub prawny z beneficjentem, który nie ogranicza się wyłącznie do danego projektu ani nie został utworzony specjalnie w celu jego realizacji.

To bywa bardzo użyteczne np. gdy:

• doktorant lub postdoc ma być szkolony lub odbyć część badań w jednostce formalnie innej niż beneficjent, ale należącej do tej samej grupy/struktury,
• w Staff Exchanges wymiana ma się odbywać w podmiocie powiązanym (np. R&D spółki-córki).

Podmioty te realizują zadania w ramach projektu opisane w Załączniku 1 do umowy grantowej, tj.

• goszczą i szkolą naukowców w sieciach doktoranckich (Doctoral Networks) – np. szkolenia specjalistyczne, infrastruktura, supervision, secondments
• w Postdoctoral Fellowships – hosting i szkolenie stypendysty (np. część projektu u podmiotu powiązanego)
• goszczą i oddelegowują personel w ramach wymiany pracowników (Staff Exchanges).

Partnerzy stowarzyszeni powiązani z beneficjentem nie mają prawa do ubiegania się o kwoty ryczałtowe i nie mogą zatrudniać naukowca w ramach danego projektu (czyli umowa o pracę/stypendium w projekcie MSCA musi być u beneficjenta).

Jeśli taki podmiot ponosi koszty (np. organizuje szkolenie), to nie rozlicza ich bezpośrednio z KE. W MSCA to beneficjent otrzymuje kwoty ryczałtowe i z nich organizuje realizację projektu (w tym ewentualne wewnętrzne rozliczenia/transfery zgodnie z zasadami konsorcjum i krajowymi).

Ponadto muszą oni spełniać warunki kwalifikowalności dotyczące uczestnictwa i finansowania, jakie mają zastosowanie do beneficjenta, z którym są powiązani.

Np. jeśli beneficjent musi być np. z MS/AC (albo mieć określony status sektora), to podmiot powiązany traktuje się w tym sensie tak jak beneficjenta, z którym jest powiązany.

W skrócie: taki podmiot realnie wykonuje część zadań merytorycznych (hosting, szkolenia, oddelegowania), ale nie jest beneficjentem i nie ma własnego prawa do finansowania z KE w ramach kwot ryczałtowych MSCA.

Rodzaj powiązania oraz zaangażowanie takich podmiotów muszą być jasno opisane we wniosku i będą podlegać ocenie w ramach ewaluacji.

5 pytań, na które powinieneś odpowiedzieć we wniosku opisując takiego partnera:

• Kim jest podmiot i jaki ma status (sektor, rola w ekosystemie projektu)?
• Jaki jest związek z beneficjentem (kapitałowy/prawny i dlaczego jest trwały)?
• Jakie konkretne zadania wykonuje?
• Jaką ma infrastrukturę i kompetencje (dlaczego to podnosi jakość szkolenia/badań)?
• Jak zapewnicie nadzór i integrację?

W odcinku nr 13 zostało opisane finansowanie MSCA w modelu Unit Contribution.

Dziś kolejny krok: Lump Sum w MSCA Citizens, czyli finansowanie rozliczane poprzez realizację pakietów pracy oraz osiągnięcie zaplanowanych rezultatów (Deliverables), a nie poprzez wykazywanie kosztów rzeczywistych.

Co to oznacza w praktyce?

• na etapie wniosku przygotowuje się szacunkowy budżet dla działań i pakietów pracy, aby wykazać realność i wykonalność projektu,
• projekt otrzymuje zryczałtowaną kwotę (#LumpSumContribution), która jest wypłacana na podstawie realizacji działań projektu zgodnie z planem prac,
• w trakcie realizacji projektu nie raportuje się faktur, rachunków ani list płac – liczy się ukończenie pakietów pracy i osiągnięcie deliverables (posiadanie i archiwizowanie dokumentacji kosztowej zgodnie z krajowymi wymogami jest dobrą praktyką),
• płatności następują po zakończeniu pakietów pracy – nie zależą od rzeczywistych kosztów, a KE nie przeprowadza audytów finansowych ex post.

Pozostałe standardowe zasady Horyzont Europa pozostają w mocy.

Korzyści dla beneficjentów:

• większa przewidywalność finansowa,
• uproszczone rozliczenia,
• ograniczenie ryzyka błędów formalnych,
• mniejsze obciążenie administracyjne,
• możliwość koncentracji na działaniach merytorycznych i społecznym wpływie projektu.

Unit contribution i Lump Sum to dwa różne modele uproszczonego finansowania w MSCA:

• Unit contribution – płatność „za jednostki” (np. osobo-miesiące);
• Lump Sum – płatność „za pakiety pracy i rezultaty”, z płatnością po ich zakończeniu, bez raportowania kosztów rzeczywistych i audytów finansowych.

W ramach Sieci Doktoranckich MSCA (MSCA Doctoral Networks), działania szkoleniowe mają na celu wykorzystanie synergii między organizacjami uczestniczącymi w projektach, promując wymianę wiedzy oraz nawiązywanie cennych kontaktów. To nie tylko dodatek do badań – to fundament sukcesu wniosku. Ich celem jest stworzenie nowej generacji kreatywnych i przedsiębiorczych badaczy.

Co to oznacza w praktyce?

Proponowane szkolenia są dostosowane do potrzeb badawczych i innowacyjnych, uwzględniając różnorodne dziedziny, w tym interdyscyplinarne obszary. Priorytetem jest rozwój nowej wiedzy naukowej poprzez oryginalne badania w ramach spersonalizowanych projektów.

Szkolenia muszą odpowiadać na precyzyjnie zdefiniowane potrzeby w obszarze B+I. Projektując je, musisz połączyć trzy filary:

1. Badania przez szkolenie (Research through training) – czyli nauka poprzez realizację indywidualnego projektu badawczego.
2. Podejście „Triple i” – szkolenia muszą być Interdyscyplinarne, Intersektorowe i Międzynarodowe (International).
3. Zgodność z EU Principles for Innovative Doctoral Training – to lektura obowiązkowa dla każdego piszącego wniosek.

Ważne elementy działań szkoleniowych MSCA:

• warsztaty i konferencje – wspierają wymianę wiedzy między naukowcami. Nie tylko uczestnictwo – eksperci doceniają, gdy doktoranci sami współorganizują wydarzenia, ucząc się zarządzania projektami.
• międzysektorowe staże i oddelegowania – zwiększają szanse na rozwój kariery, także poza środowiskiem akademickim, w tym w międzynarodowych organizacjach.
• moduły szkoleniowe – dotyczą kluczowych umiejętności przekrojowych, takich jak kompetencje cyfrowe (np. sztuczna inteligencja), Otwarte Nauki, innowacyjność, przedsiębiorczość, rzetelność naukowa, zarządzanie danymi badawczymi, wykorzystywanie AI w pracy naukowca, komunikacja nauki i science dyplomacy, komercjalizacji wyników badań.
• nowe technologie – wspierają współpracę badawczą i umożliwiają lepszą wymianę informacji dzięki narzędziom cyfrowym.

Dlaczego warto?

Działania te przygotowują doktorantów do kariery naukowej, jak i do współpracy międzynarodowej, a także wspierają rozwój nauki obywatelskiej i zaangażowanie społeczne. Dobrze zaprojektowany program szkoleniowy sprawia, że doktorant nie jest tylko pracownikiem laboratoryjnym, ale staje się liderem zdolnym do prowadzenia zespołów w przemyśle, startupach czy organizacjach międzynarodowych.

W projektach MSCA jakość i struktura partnerstwa mają bezpośredni wpływ na ocenę wniosku.

Oficjalnym narzędziem wspierającym identyfikację i łączenie partnerów jest MSCA Matchmaking Platform, która działa w ramach projektu RADIANCE (następca MSCA-NET).

Istotna jest funkcjonalność platformy, która umożliwia:

• utworzenie profilu instytucji lub indywidualnego (stypendysta, opiekun naukowy, organizacja partnerska),
• publikację ogłoszenia o współpracy – kluczowy element budowania widoczności,
• przeglądanie i filtrowanie profili potencjalnych partnerów,
• identyfikację komplementarnych kompetencji,
• organizację spotkań 1:1.

Platforma łączy m.in.:

• naukowców i stypendystów,
• uczelnie i instytuty,
• przedsiębiorstwa,
• organizacje non-academic,
• Krajowe Punkty Kontaktowe

Dlaczego jest to istotne?

• pozwala strategicznie dobrać partnerów,
• zwiększa komplementarność partnerstwa,
• umożliwia budowanie relacji już na etapie koncepcji projektu.

W MSCA partnerstwo to element merytoryczny – nie formalność administracyjna.

Link do platformy – https://www.b2match.com/e/radiance-msca

Budujesz konsorcjum do nowego projektu w ramach MSCA DN?  To musisz znać jedną z najważniejszych zasad kwalifikowalności. Jej zignorowanie oznacza odrzucenie wniosku już na starcie.

O co w tym chodzi?

Zasada 40% dba o to, aby projekty miały charakter prawdziwie międzynarodowy i nie były zdominowane przez jeden kraj.

Maksymalnie 40,0% całkowitego wkładu finansowego UE może trafić do:

• beneficjentów z tego samego kraju lub,
• jednej międzynarodowej europejskiej organizacji badawczej (np. CERN, ESA) lub,
• jednej organizacji międzynarodowej.

Ważne szczegóły, o których łatwo zapomnieć:

• Limit dotyczy budżetu (euro), a nie liczby osobomiesięcy (person-months).
• Pamiętaj, że koszty utrzymania są korygowane przez tzw. Country Correction Coefficient. To, że będziecie mieć taką samą liczbę doktorantów w dwóch krajach, nie oznacza, że ich budżety będą identyczne.
• Zasada jest sprawdzana na etapie składania wniosku na podstawie maksymalnej kwoty grantu. Jeśli w trakcie projektu jeden z partnerów nie zrealizuje swoich zadań, pozostali beneficjenci nie będą za to karani.

Dlaczego to takie ważne?

Złamanie tej zasady sprawia, że wniosek staje się niekwalifikowalny – eksperci nawet nie zaczną oceniać naszego pomysłu naukowego.

Wskazówka: planując budżet, zawsze zostawiaj sobie margines bezpieczeństwa (np. celuj w 38-39%), aby ewentualne drobne zmiany w kalkulacjach nie wyszły poza limit.

Career Development Plan – Plan Rozwoju Kariery (CDP), jest jednym z kluczowych elementów wspólnych dla kilku działań programu Marie Skłodowska-Curie Actions (MSCA). Stanowi on tzw. deliverable, czyli jeden z obowiązkowych rezultatów prowadzonego projektu.

CDP pełni znaczącą rolę w planowaniu rozwoju naukowców. Przede wszystkim jest dokumentem opracowywanym indywidualnie dla każdego badacza. Powstaje w wyniku współpracy z opiekunem naukowym (supervisorem) i obejmuje nie tylko cele badawcze, ale również rozwój kompetencji i kariery. Prawidłowo skonstruowany CDP powinien uwzględniać również szkolenia w zakresie umiejętności transferowalnych, nauczania, publikowania oraz udziału w konferencjach i działaniach upowszechniających naukę.

Warto zwrócić uwagę, na niuanse rozróżniające moment przygotowania, aktualizacji i raportowania CDP w zależności od konkursu, w ramach którego ma zostać utworzony:

• Doctoral Networks:

Dokument przygotowywany wspólnie przez promotora/promotorów oraz doktoranta na początku rekrutacji. Zakresem obejmuje zarówno cele badawcze jak i potrzeby szkoleniowe oraz zawodowe.

Weryfikacja i w razie potrzeby aktualizacja planu – w ciągu 18 miesięcy.

Raportowanie – dokument zbiorczy przed spotkaniem śródokresowym (dokument powinien zawierać listę badaczy, dla których plany zostały opracowane)

• Postdoctoral Fellowships:

Plan opracowany wspólnie przez naukowca i opiekuna naukowego (supervisora) na początku projektu (najpóźniej w ciągu 6 miesięcy). Zakres obejmujący cele badawcze, rozwój kompetencji ze szczególnym naciskiem na zwiększenie możliwości kariery zawodowej zarówno w sektorze akademickim, jak i poza nim.

Aktualizacja planu – w razie potrzeby w trakcie realizacji projektu.

• COFUND:

Plan przygotowany na etapie zatrudnienia rekrutowanego naukowca. Standardowy zakres elementów (cele badawcze, szkolenia, rozwój kariery)

Aktualizacja – w razie potrzeby w ciągu 18 miesięcy.

Wymagane przygotowanie dokumentu zbiorczego, zawierającego opis procesu opracowania planów oraz listę objętych nimi badaczy – składane pod koniec projektu.

• Choose Europe for Science:

Plan o długofalowym i strategicznym charakterze. Utrzymywany przez cały okres trwania programu. Powinien wykazać rozwój badacza ze szczególnym uwzględnieniem przewidywalnej ścieżkę rozwoju kariery w instytucji przyjmującej.

Raportowanie – podobnie jak w COFUND, raportowanie odbywa się na poziomie zbiorczym pod koniec projektu.

Krótka odpowiedź brzmi: prawie każdy zaangażowany w działalność badawczo-innowacyjną.

W szczególności są to:

• naukowcy na każdym etapie kariery – od doktorantów po doświadczonych profesorów,
• kadra zarządzająca i administracyjna – osoby koordynujące projekty i wspierające ich realizację,
• personel techniczny – specjaliści dbający o zaplecze badawcze i aparaturę.

Ważne zastrzeżenie: udział w wymianie musi być bezpośrednio związany z działaniami badawczo-innowacyjnymi projektu. Dlatego osoby pełniące role wyłącznie administracyjne (np. księgowi czy kadrowi niezwiązani z merytoryką R&I) zazwyczaj nie kwalifikują się do wyjazdów.

Aby móc pojechać na wymianę, musisz:

1. Mieć staż pracy – być związanym z instytucją wysyłającą przez co najmniej miesiąc (w pełnym wymiarze czasu) przed pierwszym wyjazdem.
2. Pracować nad projektem – być aktywnie zaangażowanym w działania badawcze lub innowacyjne w swojej organizacji.

Planować powrót – po zakończeniu wymiany musisz wrócić do swojej macierzystej instytucji, aby przekazać zdobytą wiedzę dalej.

Data Management Plan (DMP – Plan Zarządzania Danymi Badawczymi) – to obowiązkowy dokument opisujący, jak dane generowane i wykorzystywane w projekcie będą zarządzane, przechowywane, zabezpieczane i udostępniane.

Co zawiera DMP?

1. Podsumowanie danych – źródła, opis danych jakie powstaną (formaty)/będą ponownie wykorzystane, szacowana wielkość danych, użyteczność dla innych;
2. Dane FAIR – Findable – metadane, DOI, Accessible – dostępność, Interoperable – interoperacyjność, Reusable – ponowne użycie;
3. Inne rezultaty badawcze – cyfrowe: oprogramowanie, workflowy, protokoły, modele lub fizyczne: próbki, odczynniki.
4. Alokacja zasobów – koszty przechowywania danych, archiwizacji, odpowiedzialność osób w projekcie;
5. Bezpieczeństwo danych – kopie zapasowe, bezpieczne przechowywanie, ochrona danych wrażliwych;
6. Etyka i zgodność z prawem – zgody uczestników badań, RODO, własność intelektualna;
7. Dodatkowe regulacje – obowiązujące przepisy krajowe, sektorowe oraz wymagania instytucji w zakresie zarządzania danymi badawczymi.

Kiedy przygotować DMP?

• Na etapie wniosku o grant – warto mieć wstępny plan zarządzania danymi, nawet jeśli nie wszystkie szczegóły są jeszcze znane.
• W trakcie trwania projektu – moment formalnego przygotowania DMP, w zależności od działania #MSCA, jest następujący:

– w Postdoctoral Fellowships (PF) – w ciągu pierwszych 6 miesięcy projektu;

– w Doctoral Networks (DN), Staff Exchanges (SE), COFUND oraz Choose Europe for Science – na etapie mid-term (w połowie okresu trwania projektu, zgodnie z Umową Grantową).

Aktualizacje – DMP jest dokumentem żywym. Powinien być regularnie aktualizowany, np. gdy zmienia się rodzaj danych, repozytoria, procedury dostępu lub pojawiają się nowe wyniki badawcze.

Program MSCA to jedna z najbardziej międzynarodowych inicjatyw w całym programie Horyzont Europa. Nie chodzi tylko o podróże po Europie – MSCA to globalna sieć, która łączy wybitne umysły z każdego zakątka globu.

Program opiera się na zasadzie otwartości na świat („Open To The World”). Współpraca z instytucjami spoza Europy pozwala na:

• budowanie strategicznych sojuszy – instytucje z #UE 🇪🇺 tworzą trwałe partnerstwa z liderami innowacji z USA, Azji czy Ameryki Łacińskiej,
• dostęp do unikatowych zasobów – Europejscy naukowcy mogą korzystać z infrastruktury, laboratoriów i baz danych dostępnych wyłącznie poza granicami UE,
• przyciąganie globalnych talentów – MSCA jest magnesem dla wybitnych badaczy z całego świata, którzy wybierają Europę jako miejsce realizacji swoich wizjonerskich projektów.

Wymiar międzynarodowy realizowany jest m.in. przez:

• Global Fellowships (MSCA Postdoctoral Fellowships) – umożliwiają naukowcom z Europy wyjazd na 12-24 miesiące do dowolnego kraju na świecie (tzw. faza wyjazdowa), po którym następuje obowiązkowy powrót do Europy (12 miesięcy), aby przenieść zdobytą wiedzę,
• Staff Exchanges – wspierają krótkoterminowe delegacje pracowników (naukowych, technicznych i administracyjnych) do partnerów z całego świata, co sprzyja transferowi wiedzy i budowaniu globalnych konsorcjów,
• wsparcie dla badaczy zagrożonych – MSCA promuje włączanie naukowców, których kariera jest zagrożona w ich krajach pochodzenia (np. z powodu konfliktów), oferując im bezpieczne warunki pracy w Europie.

Otwartość musi iść w parze z czujnością. Komisja Europejska kładzie coraz większy nacisk na bezpieczeństwo badawcze (Research Security). W ramach MSCA kluczowe jest:

• ochrona przed wyciekiem technologii – zapobieganie niepożądanemu transferowi wiedzy, który mógłby naruszyć bezpieczeństwo UE.
• niezależność strategiczna – unikanie problematycznych zależności od podmiotów zagranicznych w krytycznych sektorach technologicznych,
• transparentność – dbałość o to, by współpraca międzynarodowa opierała się na wspólnych wartościach i etyce.

IP Management to całościowe podejście do zarządzania wiedzą i wynikami badań w projektach MSCA – od wykorzystania istniejącego know-how, przez tworzenie i ochronę rezultatów, aż po ich wykorzystanie i upowszechnianie.

Nie jest to jeden konkretny zapis Model Grant Agreement, lecz spójny system wynikający z art. 16, 17-18 oraz Aneksu 5.

W praktyce obejmuje trzy kluczowe obszary: background (zasoby wnoszone do projektu), results (wyniki powstałe w projekcie) oraz access rights, czyli zasady dostępu między partnerami. To fundament, który porządkuje kwestie własności i korzystania z rezultatów już na etapie współpracy.

Po stworzeniu wyników kluczowe stają się ich dalsze losy – dissemination (upowszechnianie wyników), exploitation (wykorzystanie, w tym komercjalizacja lub wdrożenie) i communication (komunikacja/ działania informacyjne i promocyjne).

Uzupełnieniem są zasady współpracy z Aneksu 5, obejmujące kwestie IP, poufności, etyki i bezpieczeństwa oraz warunki wykorzystania wyników.

IP Management ma duże znaczenie w MSCA, ponieważ wpływa na ocenę Impact, reguluje współpracę w konsorcjum, wymusza wcześniejsze ustalenie zasad własności i wykorzystania wyników oraz wspiera komercjalizację i rozwój kariery badawczej.

W praktyce można go uporządkować jako prosty model: Tworzenie -> Własność -> Ochrona -> Dostęp ->Wykorzystanie ->Upowszechnianie.

To nie tylko formalne wymagania, ale przede wszystkim praktyczny framework zarządzania wynikami badań w Horyzoncie Europa.