Działania MSCA są ściśle związane z mobilnością transgraniczną.

Reguła mobilności oznacza, że przyjmowani badacze nie mogą mieszkać ani prowadzić głównej działalności (zawodowej, naukowej, edukacyjnej itp.) w kraju przyjmującego beneficjanta przez okres dłuższy niż 12 miesięcy w ciągu ostatnich trzech lat.

W zależności od typu konkursu, data odniesienia może się różnić:

• MSCA Doctoral Networks – 36 miesięcy bezpośrednio przed datą rekrutacji;
• MSCA Postdoctoral Fellowships – 36 miesięcy bezpośrednio poprzedzających termin składania wniosków do programu;
• MSCA COFUND – 36 miesięcy bezpośrednio przed terminem składania wniosków w ramach współfinansowanego programu;
• MSCA Choose Europe for Science – 36 miesięcy bezpośrednio przed upływem terminu składania ogłoszeń o naborze u Beneficjenta.

Obowiązkowa służba wojskowa, krótkie pobyty, takie jak wakacje oraz czas spędzony przez naukowca w ramach procedury uzyskiwania statusu uchodźcy na podstawie Konwencji Genewskiej z 1951 r. i Protokołu z 1967 r. nie są brane pod uwagę.

Industrial Doctorates to typ projektu MSCA Doctoral Networks.

Są to doktoraty prowadzone we współpracy między instytucjami akademickimi a sektorem przemysłowym (pozaakademickim, np. firmami, organizacjami pozarządowymi, instytucjami publicznymi).

Program ma zapewnić, że doktoranci zdobywają umiejętności naukowe, techniczne i transferowalne, które pozwolą im rozwijać się zarówno w karierze naukowej, jak i poza nią.

 Doktoranci prowadzą badania w środowisku łączącym teorię i praktykę.

Oprócz kompetencji badawczych uczestnicy rozwijają zdolności menedżerskie, komunikacyjne, przedsiębiorcze i innowacyjne.

Co najmniej 50% czasu trwania projektu doktorant spędza w instytucji nieakademickiej (np. w firmie, organizacji badawczo-rozwojowej).

Kto może uczestniczyć?

1. A) Doktoranci (Early Stage Researchers):

• Muszą być na początku kariery naukowej – nie mogą posiadać stopnia doktora w momencie rekrutacji.
• Muszą spełniać zasadę mobilności MSCA: nie mogą przebywać (pracować, studiować) w kraju instytucji rekrutującej dłużej niż 12 miesięcy w ciągu ostatnich 36 miesięcy.
• Zatrudniani są przez instytucję goszczącą na podstawie umowy o pracę i otrzymują konkurencyjne wynagrodzenie.

1. B) Instytucje uczestniczące:

• Beneficjenci (Beneficiaries) – organizacje, które zatrudniają doktorantów i są odpowiedzialne za szkolenie naukowe oraz realizację badań (np. uczelnie, firmy).
• Partnerzy stowarzyszeni (Associated Partners) – organizacje, które nie zatrudniają doktorantów, ale uczestniczą w szkoleniu, np. oferując staże przemysłowe lub szkolenia.

Projekt IDN trwa zazwyczaj 4 lata.

Każdy doktorant jest zatrudniony na okres do 36 miesięcy.

W ramach działań MSCA szczególny nacisk kładzie się na zapewnienie równego dostępu do programu oraz integrację badaczy, aby każdy mógł w pełni uczestniczyć w działaniach. Dlatego przewidziano wsparcie finansowe na pokrycie dodatkowych kosztów ponoszonych przez rekrutowanych lub oddelegowanych badaczy i pracowników z niepełnosprawnościami. Dotyczy to osób, których długotrwałe upośledzenie fizyczne, psychiczne, intelektualne lub sensoryczne zostało potwierdzone przez właściwy organ krajowy i jest na tyle poważne, że udział w działaniach MSCA nie byłby możliwy bez tego wsparcia.

Dodatek „Special Needs Allowance” jest dostępny w takich działaniach jak:

• Doctoral Networks
• Postdoctoral Fellowships
• ERA Fellowships
• Staff Exchanges
• Co-funding of regional, national and internatiopnal programmes (COFUND oraz Choose Europe for Science).

Wsparcie może być przeznaczone na nabycie artykułów lub usług o specjalnych potrzebach (np. pomoc osób trzecich, dostosowanie środowiska pracy, dodatkowe koszty podróży/transportu).

Dodatkowe koszty poniesione przez zatrudnionego naukowca lub oddelegowanego pracownika, które zostały już pokryte z innego źródła, np. z ubezpieczenia społecznego lub zdrowotnego, nie będą kwalifikować się do objęcia wsparciem w ramach „special needs allowance”.

Wniosek o przyznanie „special needs allowance” na rzecz rekrutowanego naukowca lub oddelegowanego badacza/pracownika można złożyć w dowolnym momencie realizacji grantu MSCA. Wniosek powinien zawierać opis specjalnych potrzeb, rodzaj wsparcia oraz wnioskowany budżet. Wnioskowane wsparcie w zakresie specjalnych potrzeb jest ograniczone do maksymalnej kwoty 60 000 euro na każdego zatrudnionego naukowca/pracownika. Jeżeli kwota potrzebna na pokrycie specjalnych potrzeb przekracza 60 000 euro, pozostałą część należy pokryć z innych źródeł.

Joint Doctorates to specjalny typ projektów w ramach MSCA Doctoral Networks, w którym konsorcjum uczelni tworzy zintegrowany program doktorski i prowadzi wspólne kształcenie zakończone wspólnym, podwójnym lub wielokrotnym stopniem doktora.

Doktoranci są obowiązkowo zapisani na co najmniej dwóch uczelniach uprawnionych do nadawania stopnia doktora. Co najmniej jedna z instytucji nadających stopień musi być z państwa UE lub kraju stowarzyszonego z HE.

Program zakłada wspólne szkolenia, współpromotorów i mobilność pomiędzy instytucjami konsorcjum.

W projektach JD mogą uczestniczyć także partnerzy spoza sektora akademickiego (np. firmy, NGO).

Kto może uczestniczyć?

1. A) Doktoranci (Early Stage Researchers):

• Na początku kariery naukowej – bez stopnia doktora w momencie rekrutacji
• Muszą spełniać zasadę mobilności MSCA: nie mogą przebywać (pracować, studiować) w kraju instytucji rekrutującej dłużej niż 12 miesięcy w ciągu ostatnich 36 miesięcy.
• Zatrudniani są przez instytucję goszczącą na podstawie umowy o pracę i otrzymują konkurencyjne wynagrodzenie.

1. B) Instytucje:

• Beneficjenci– rekrutują doktorantów, prowadzą szkolenia i badania; (konsorcjum tworzą minimum 3 niezależne podmioty uprawnione do nadawania doktoratów)
• Partnerzy stowarzyszeni – wspierają szkolenia, staże, szkolenia specjalistyczne

Wnioskodawcy muszą przedstawić w momencie składania wniosku wstępne porozumienie o nadaniu wspólnego, podwójnego lub wielokrotnego stopnia doktora. Wniosek powinien wskazywać, w których instytucjach naukowiec ma otrzymać stopień/stopnie doktora.

Czas trwania:

• Projekt JD może trwać do 60 miesięcy
• Zatrudnienie doktoranta: może wynosić od 3 do 48 miesięcy.

Łączenie pracy naukowej z życiem rodzinnym nie bywa łatwe. MSCA rozumie te wyzwania i wspiera badaczy, pomagając im łączyć pasję do nauki z życiem prywatnym. Jednym z elementów tego wsparcia jest family allowance – dodatek, który ma ułatwić rodzinom funkcjonowanie w okresie naukowej mobilności.

Dodatek rodzinny przyznawany jest w ramach programów Doctoral Networks oraz Postdoctoral Fellowships i wynosi 660 euro za pełen osobomiesiąc.

W rozumieniu programu MSCA, rodzina oznacza osoby związane z naukowcem poprzez małżeństwo lub inny związek o statusie równoważnym do małżeństwa, uznawanym przez ustawodawstwo kraju, w którym związek ten został sformalizowany. Rodzina to także dzieci pozostające na faktycznym utrzymaniu naukowca.

Liczba zadeklarowanych jednostek family allowance obejmuje:

• liczbę miesięcy spędzonych przez naukowców posiadających rodzinę, na szkoleniach badawczych;
• wartość nieprzekraczająca maksymalnej liczby miesięcy (na naukowca) określonej w warunkach naboru.

Środki otrzymane w ramach family allowance muszą być w pełni wykorzystane na rzecz zrekrutowanych naukowców, dla których zostały zawnioskowane.

Warto podkreślić, że w programie Horyzont Europa status rodzinny badacza MSCA nie jest ustalany wyłącznie w momencie zakończenia naboru wniosków lecz może ulec zmianie w trakcie trwania danego projektu MSCA.

EURAXESS to europejski portal Komisji Europejskiej z największą bazą ofert pracy, grantów i stypendiów dla naukowców oraz narzędziami do planowania kariery i znalezienia partnerów naukowych. Można znaleźć tam m.in.:

• oferty pracy, stypendiów i staży w uczelniach i instytutach badawczych z całego świata,
• informacje o finansowaniu badań,
• praktyczne porady dot. wiz, pobytu, podatków, uznawalności dyplomów itp.

Co to ma wspólnego z grantami Marie Skłodowska-Curie ?

W konkursach MSCA (np. Doctoral Networks, Postdoctoral Fellowships):

• oferty pracy dla doktorantów i postdoków są publikowane na portalu EURAXESS
• dla wielu projektów MSCA publikacja wszystkich stanowisk na portalu EURAXESS jest obowiązkowa i wynika z zapisów umowy grantowej,

uczelnie i instytuty, które realizują projekty MSCA, powinny umieszczać tam ogłoszenia rekrutacyjne (po angielsku), by spełnić wymogi „otwartej, przejrzystej i międzynarodowej” rekrutacji.

Dodatek na utrzymanie (living allowance) to miesięczne wsparcie finansowe, które pokrywa koszty związane z zatrudnieniem naukowca (stanowi pełne wynagrodzenie brutto). Wliczają się w to wszystkie obowiązkowe potrącenia wynikające z prawa krajowego, takie jak składki na ubezpieczenie społeczne (zarówno po stronie pracownika, jak i pracodawcy) oraz podatki.

Dodatek ten jest przewidziany w ramach projektów MSCA Doctoral Networks oraz MSCA Postdoctoral Fellowships.

W niektórych przypadkach stypendium może być wypłacane jako stała kwota (fellowship). Wówczas dodatek na utrzymanie jest zmniejszony o połowę, a instytucja przyjmująca musi zapewnić, że doktorant lub doktor ma co najmniej podstawowe ubezpieczenie społeczne, obejmujące świadczenia chorobowe, rodzicielskie, indywidualne, a także ochronę w razie wypadków przy pracy lub chorób zawodowych.

Podstawowa kwota wsparcia finansowego (w przeliczeniu na osobo-miesiąc) w ramach konkursów przewidzianych w Programie Pracy MSCA 2026-2027 wynosi:

▪️ 6350 euro – Postdoctoral Fellowships (MSCA PF)

▪️ 4250 euro – Doctoral Networks (MSCA DN).

Ponieważ koszty życia różnią się w zależności od kraju, do ww. wartości dodatku na utrzymanie stosuje się tzw. współczynnik korekcyjny kraju (country correction coefficient). Dzięki niemu naukowcy z różnych państw mają porównywalną siłę nabywczą, niezależnie od tego, gdzie prowadzą badania. Lista współczynników jest publikowana  w Programie Pracy.

Early-Stage Researcher (ESR), czyli naukowiec we wczesnej fazie kariery (lub początkujący naukowiec), jest kluczowym terminem w programach Marie Skłodowska-Curie Actions (MSCA), zwłaszcza w kontekście finansowania studiów doktoranckich (MSCA Doctoral Networks – DN).

Status Early-Stage Researcher jest precyzyjnie zdefiniowany przez Komisję Europejską i musi być spełniony w momencie zatrudnienia naukowca przez instytucję goszczącą (beneficjenta). Definicja składa się z dwóch głównych kryteriów, które muszą być spełnione łącznie:

• doświadczenie badawcze (limit 4 lat – liczone jako pełny etat) – naukowiec musi być w ciągu pierwszych czterech lat swojej kariery badawczej. Okres ten jest liczony od daty uzyskania tytułu (zazwyczaj magistra lub równorzędnego), który uprawnia do podjęcia studiów doktoranckich w danym kraju, niezależnie od tego, czy studia doktoranckie faktycznie zostały podjęte.
• stopień naukowy – naukowiec nie może posiadać stopnia naukowego doktora (PhD) w momencie rekrutacji.

Choć podstawowy limit to 4 lata, Komisja Europejska pozwala na pewną elastyczność przy liczeniu tego okresu. Istnieje możliwość wydłużenia tego czasu o określone, udokumentowane przerwy w karierze badawczej (przykłady takich przerw to: urlopy macierzyńskie/rodzicielskie, długotrwałe zwolnienia lekarskie czy służba wojskowa).

ESR to główna grupa docelowa w działaniu MSCA Doctoral Networks, które mają na celu zapewnienie kompleksowego, ustrukturyzowanego programu szkoleniowego dla doktorantów.

Głównym celem zatrudniania ESR w ramach MSCA jest umożliwienie im zdobycia stopnia doktora oraz rozwinięcie kluczowych kompetencji badawczych i pozanaukowych (tzw. transferable skills).

Każdy naukowiec zatrudniony w projekcie MSCA DN musi być jednocześnie zarejestrowany jako doktorant w szkole doktorskiej lub na uczelni będącej beneficjentem projektu.

Naukowcy ESR, podobnie jak Experienced Researchers (ER), podlegają zasadzie mobilności – badacze nie mogą ubiegać się o grant/stypendium w kraju, w którym przebywali (praca/ studia) dłużej niż 12 miesięcy w ciągu ostatnich 3 lat bezpośrednio przed rekrutacją.

Country correction coefficient, stosowany w odniesieniu do living allowance, służy zapewnieniu równego traktowania oraz zachowania parytetu siły nabywczej. Lista wszystkich współczynników korekcyjnych dla poszczególnych krajów jest publikowana w Programie Pracy Horyzontu Europa. Program zaplanowany na lata 2026-2027 uwzględnia konieczność zastosowania tego współczynnika w trzech działaniach MSCA:

• Doctoral Networks,
• Postdoctoral Fellowships
• Choose Europe For Science.

Jaką wartość współczynnika należy zastosować na potrzeby własnego projektu?

Podstawowa zasada wskazuje, iż należy zastosować współczynnik właściwy dla kraju beneficjenta zatrudniającego badacza. Zgodnie z Financial Guide, w wyjątkowych przypadkach, gdy zatrudnieni naukowcy są goszczeni w jednostce zlokalizowanej w kraju innym niż kraj siedziby beneficjenta, należy zastosować współczynnik korekcyjny kraju, w którym znajduje się jednostka goszcząca.

Współczynnik zasadniczo nie ulega zmianie w trakcie realizacji działania, chyba że w trakcie jego trwania naukowiec zostanie formalnie zatrudniony przez innego beneficjenta w innym kraju (chodzi o formalne zatrudnienie, a nie jedynie oddelegowanie).

Warto pamiętać, iż w przypadku MSCA Postdoctoral Fellowships – Global Fellowships (MSCA-PF GF) stosuje się dwa różne współczynniki korekcyjne:

• w fazie wyjazdowej (outgoing phase) – współczynnik kraju spoza UE, w którym badacz jest goszczony (tj. kraju partnera stowarzyszonego, w którym realizowana jest faza wyjazdowa);
• w fazie powrotnej (return phase) – współczynnik kraju, do którego badacz powraca (tj. kraju beneficjenta).

Granty MSCA są konkursami typu bottom-up – oznacza to, że temat badań wybiera wnioskodawca, bez narzuconej listy priorytetowych zagadnień, więc projekt może dotyczyć dowolnej dziedziny.

Bottom-up daje autonomię w wyborze tematu, ale nadal liczy się spójna logika Excellence–Impact–Implementation oraz zgodność z zasadami (np. Open Science, etyka, równość).

Wniosek i tak trafia do konkretnego panelu oceny, dlatego dobór panelu i słów kluczowych ma znaczenie: decyduje, jacy eksperci go czytają i z jakimi projektami realnie konkurujesz.

Ta swoboda tematyczna nie wyklucza osadzenia projektu w priorytetach UE (np. zielona transformacja, cyfryzacja, zdrowie, bezpieczeństwo) – takie nawiązanie często wzmacnia część Impact.