RESEARCHCOMP

W świecie nauki coraz częściej liczy się nie tylko wąska specjalizacja, ale też zestaw kompetencji „przenośnych”, które pozwalają sprawnie prowadzić badania, współpracować w zespołach, zarządzać projektami, komunikować wyniki i budować karierę także poza akademią. Właśnie na tę potrzebę odpowiada ResearchComp – europejskie ramy kompetencji dla badaczy, które porządkują i nazywają kluczowe umiejętności przekrojowe oraz pomagają świadomie je rozwijać.

Czym jest ResearchComp?

ResearchComp to narzędzie, które pomaga:

  • badaczom oceniać i rozwijać własne kompetencje przekrojowe,
  • instytucjom szkolnictwa wyższego i dostawcom szkoleń dostosowywać ofertę do potrzeb badaczy,
  • pracodawcom lepiej rozumieć szeroki zestaw kompetencji, jakie posiadają badacze.

Wspierając rozwój kompetencji przekrojowych badaczy, narzędzie sprzyja karierom międzysektorowym.

Narzędzie zostało opracowane przez Komisję Europejską w ścisłej konsultacji z odpowiednimi interesariuszami, realizując założenia nowej Europejskiej Przestrzeni Badawczej oraz Agendy na rzecz Umiejętności, a także wnosząc wkład w Europejski Rok Umiejętności.

ResearchComp jest również pierwszym ramowym opisem kompetencji zgodnym z europejską klasyfikacją Europejskich Umiejętności, Kompetencji, Kwalifikacji i Zawodów (ESCO), ponieważ został opracowany na podstawie taksonomii kompetencji przekrojowych dla badaczy, uwzględnionej w wersji klasyfikacji z 2022 r.

Badacze są fundamentalnym zasobem dla badań i innowacji oraz dla całego społeczeństwa. Ważne jest, aby byli wyposażeni w umiejętności transferowalne niezbędne do efektywnej i udanej kariery we wszystkich istotnych sektorach, w tym w akademii, przemyśle, administracji publicznej oraz sektorze non-profit.

Kto może skorzystać z ResearchComp?

ResearchComp ustanawia wspólny język i wspólne rozumienie kompetencji przekrojowych badaczy i może być stosowany dobrowolnie przez różne grupy interesariuszy:

  • badacze mogą identyfikować kompetencje sprzyjające mobilnym, „przenośnym” karierom w kluczowych sektorach społeczno-gospodarczych; mogą też ocenić, które kompetencje już opanowali i na jakim poziomie, a które wymagają dodatkowego wysiłku – co przynosi wyraźne korzyści dla kariery i zatrudnialności
  • uniwersytety, organizacje badawcze i prowadzący szkolenia mogą rozwijać lub dostosowywać ofertę szkoleniową, aby wyposażyć badaczy we właściwe kompetencje przekrojowe od początku lub poprzez ukierunkowane możliwości szkoleniowe, z perspektywą uczenia się przez całe życie
  • pracodawcy zyskują świadomość kompetencji, jakie badacze mogą zaoferować, co ułatwia poszukiwanie wysoko wykwalifikowanych talentów
  • decydenci (policy makers) mogą lepiej monitorować kompetencje badaczy oraz opracowywać ukierunkowane polityki wspierające badaczy mobilnych międzysektorowo

ResearchComp (Self‑Assessment Tool)

Badacze i zainteresowani interesariusze mogą też łatwo i skutecznie oceniać swoje kompetencje badawcze, mocne strony i obszary do poprawy oraz identyfikować luki kompetencyjne dzięki narzędziu samooceny ResearchComp (Self-Assessment Tool). To nowe narzędzie cyfrowe opiera się na 39 kompetencjach ResearchComp i umożliwia użytkownikom określenie poziomu biegłości w każdej z 7 dziedzin kompetencji poprzez internetowy kwestionariusz wielokrotnego wyboru.

Jak zbudowany jest ResearchComp?

ResearchComp ma 3 główne wymiary:

  • 7 obszarów kompetencji (zdolności poznawcze, prowadzenie badań, zarządzanie badaniami, zarządzanie narzędziami badawczymi, wywieranie wpływu, współpraca z innymi, zarządzanie sobą),
  • 39 kompetencji,
  • 389 efektów uczenia się wzdłuż 4 poziomów biegłości (podstawowy, średniozaawansowany, zaawansowany, ekspercki).

Każda kompetencja jest opisana deskryptorem, a następnie rozwinięta o efekty uczenia się dla każdego poziomu biegłości.

Nie zakłada się, że badacze muszą osiągnąć najwyższy poziom biegłości we wszystkich 39 kompetencjach ani że mają mieć taki sam poziom we wszystkich kompetencjach. Jednak badacze powinni rozwijać kompetencje we wszystkich 7 obszarach.

Przechodzenie na wyższe poziomy w różnych kompetencjach może wynikać z udziału w dedykowanych kursach szkoleniowych, szkolenia w miejscu pracy, uczenia się rówieśniczego, coachingu oraz mentoringu.

Reakcja, która działa: powiązania MSCA z programem WIDERA

Ogromną zaletą programu Horyzont Europa jest sposób, w jaki jego poszczególne komponenty przenikają się wzajemnie. Dla przykładu „ślady” Marie Skłodowska-Curie Actions (MSCA), można odnaleźć nie tylko w Filarze I programu – Doskonała nauka, ale również w części przekrojowej Poszerzanie uczestnictwa i wzmacnianie Europejskiej Przestrzeni Badawczej (WIDERA). Powiązanie to, mimo że zapisane w programie, pozostaje relatywnie mało eksponowane, a oferuje dodatkowe możliwości finansowania projektów MSCA w krajach widening.

Działania te są wprowadzane poprzez strukturalne reformy polityk na poziomie krajowym i regionalnym, ukierunkowane m.in. na zwiększenie atrakcyjności kariery naukowej, umiędzynarodowienie, skuteczność zarządzania i ładu instytucji badawczo-innowacyjnych oraz lepsze dopasowanie działań do inicjatyw UE.

Służy on zapobieganiu pogłębiania nierówności pomiędzy krajami wiodącymi pod względem wyników w obszarze badań i innowacji, a państwami mniej zaawansowanymi w tym zakresie.

Do wspomnianych Państw o mniejszym doświadczeniu, określanych roboczo jako państwa wideningowe, zalicza się: Bułgarię, Chorwację, Cypr, Czechy, Estonię, Grecję, Węgry, Łotwę, Litwę, Maltę, Polskę, Portugalię, Rumunię, Słowację, Słowenię, a także wszystkie kraje stowarzyszone
o porównywalnych charakterystykach pod względem wyników w obszarze B+I (Albanię, Armenię, Bośnię i Hercegowinę, Wyspy Owcze, Gruzje, Kosowo, Mołdawię, Czarnogórę, Macedonię Północną, Serbię, Tunezję, Turcję, Ukrainę, Maroko i Egipt), jak również regiony najbardziej oddalone (zgodnie z art. 349 TFUE).

W jaki zatem sposób MSCA łączy się z WIDERA?

Śledząc zapisy najnowszego Programu Pracy na lata 2026-2027, odnajdziemy dwa konkursy, w których więź pomiędzy MSCA i WIDERA jest wyraźnie zarysowana.

Pierwszy z nich, nosi nazwę HORIZON-WIDERA-2026-05-WIDENING-01:ERA Fellowships (dalej ERA Fellowships) – oraz odpowiednio na rok kolejny HORIZON-WIDERA-2027-03-WIDENING:ERA Fellowships.

Tego typu konkurs jest dodatkową „trampoliną” do sukcesu dla reprezentacji państw goszczących, zlokalizowanych w krajach wideningowych.

Uzyskanie Stypendium ERA (ERA Fellowships) jest możliwe po uprzednim złożeniu wniosku do konkursu MSCA Postdoctoral Fellowships 2026 (lub 2027). Wniosek ten zostanie automatycznie ponownie przesłany w ramach naboru ERA Fellowships w sytuacji, gdy dana propozycja nie osiągnie odpowiedniego miejsca w rankingu umożliwiającym finansowanie.

Uproszczona procedura składania wniosków w ramach naboru ERA Fellowships oferuje wnioskodawcom zlokalizowanym w krajach wideningowych dodatkowe możliwości finansowania. Warto zaznaczyć, że w razie potrzeby istnieje możliwość rezygnacji z udziału w konkursie na etapie składania wniosku.

ERA Fellowships są realizowane z zastosowaniem kryteriów przyznawania punktacji i progów obowiązujących w ramach działania MSCA. Kolejność rankingowa w konkursie ERA Fellowships jest oparta na wynikach i procedurze oceny dla MSCA Postdoctoral Fellowships (odpowiednio 2026 i 2027), a złożone wnioski zachowują również punkty i komentarze zawarte w Raportach Podsumowujących Oceny (ESR) tego konkursu.

Wniosek składany w ramach ERA Fellowships musi spełniać wszystkie warunki dopuszczalności i kwalifikowalności określone dla MSCA Postdoctoral Fellowships i przekroczyć wszystkie wymagane progi w tym konkursie. Więcej na temat szczegółowych obostrzeń danego konkursu MSCA można przeczytać m.in. w naszym poprzednim artykule.

Przewidywany budżet dla ERA Fellowships to każdorazowo 8 mln EUR. Szczegółowe informacje na temat naboru, w tym m.in. jego termin, oczekiwane rezultaty czy zakres działania, można znaleźć na stronie EU Funding & Tenders Portal.

Drugi z wspomnianych konkursów, choć nie jest bezpośrednio połączony z działaniem MSCA, nosi pewne znamiona, mogące budzić skojarzenia z dobrze znaną European Researcher’s Night and the Reaserchers at School initiative.

Chodzi mianowicie o HORIZON-WIDERA-2026-06-ERA-07: Pillar III: Science comes to town 2028. Oba wspomniane konkursy są komplementarne i skierowane do podobnych grup odbiorców, w szczególności społeczności lokalnych oraz osób dotychczas mniej zaangażowanych w kontakt z nauką.

Konkurs został zaplanowany jako projekt typu CSA – Coordination and Support Actions. Tego rodzaju projekty polegają na prowadzeniu działań koordynacyjnych i wspierających, z wyłączeniem działalności w zakresie badań naukowych i innowacji. Dofinansowanie przewidywane jest w 100%, rozliczenie następuje na podstawie kwalifikowanych kosztów rzeczywistych. Przewidywany czas trwania projektu wynosi od 24 do 30 miesięcy. Budżet konkursu opiewa na 6 mln EUR.

Temat zakłada wsparcie niewielkiej grupy miast w realizacji wspólnego programu „Science comes to town 2028”, opartego na spójnej koncepcji i silnej marce. Program ma przybliżać naukę mieszkańcom poprzez angażujące, inkluzywne i partycypacyjne działania, realizowane we współpracy z szerokim gronem interesariuszy. Przewidziane są różnorodne wydarzenia prezentujące najnowsze osiągnięcia badań i innowacji oraz ich wpływ na społeczeństwo, ze szczególnym uwzględnieniem nauki obywatelskiej, równości płci oraz udziału różnych grup wiekowych i społecznych na poziomie lokalnym, regionalnym i europejskim. W ramach konkursu przewiduje się organizację dwóch interesujących komponentów:

  • EUCYS – (konkurs Unii Europejskiej dla młodych naukowców) – konkursu naukowego, w którym przyznawane są nagrody i wyróżnienia dla osób w wieku 14–20 lat, będących laureatami pierwszych miejsc w krajowych konkursach naukowych na szkolne projekty naukowe;
  • EU TalentOn – (konkurs Unii Europejskiej dla młodych naukowców) – konkursu naukowego, w ramach którego przyznawane są nagrody i wyróżnienia. Inicjatywa gromadzi co najmniej 100 początkujących naukowców w wieku 21–25 lat, pracujących nad naukowymi rozwiązaniami wyzwań społecznych.

Wnioskodawcy konkursu „Science comes to town 2028” są zachęcani do synergii z European Researcher’s Night and the Reaserchers at School initiative. Obydwa działania umożliwiają pogłębienie i uatrakcyjnienie przekazu wspierania nauki obywatelskiej, promowania edukacji i różnorodnych form zaangażowania społeczeństwa w naukę. Połączenie doświadczeń i  rezultatów projektów realizowanych w ramach MSCA Researchers’ Night z działaniami finansowanymi z WIDERA może przynieść wymierne korzyści dla obu stron: wzmocnić długofalowy wpływ działań popularyzujących naukę, poszerzyć zasięg inicjatyw oraz zwiększyć trwałość współpracy z lokalnymi interesariuszami. Warto zatem pochylić się nad danym konkursem, w szczególności, że nabór już trwa! Rozpoczął się 10 grudnia 2025 r. i potrwa do 12 marca 2026 r. Więcej informacji na temat jego zakresu oraz oczekiwanych rezultatów, można odnaleźć na stronie EU Funding & Tenders Portal.

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie #NAWA #NAWAMSCA

Webinar: MSCA Staff Exchanges – Finansowanie międzynarodowej wymiany pracowników i naukowców. Dobre praktyki i historia sukcesu projektu (21.01.2026)

Serdecznie zapraszamy na webinarium poświęcone grantom MSCA Staff Exchanges, które odbędzie się 21 stycznia 2026 roku, w godzinach 10:00 – 12:00, na platformie MS Teams. Udział w wydarzeniu będzie doskonałą okazją, aby zapoznać się z praktycznymi aspektami realizacji międzynarodowych projektów badawczo-szkoleniowych w ramach programu MSCA Staff Exchanges. Podczas spotkania, uczestnicy będą mieli możliwość wysłuchania case study projektu ESCULAPE, reprezentowanego przez prof. Igora Iatsunskiego – kierownika projektu ze strony UAM, a także dowiedzą się, jak wygląda proces pisania wniosku od strony administracyjnej, dzięki prelekcji Anny Bernaczyk z Centrum Wsparcia Projektów UAM.

PROGRAM SPOTKANIA:

  • 10:00-10:10
    Powitanie uczestników oraz wprowadzenie do programu MSCA4WP
    Marta Muter, Główny Specjalista, Krajowy Punkt Kontaktowy ds. Programu Działania „Maria Skłodowska-Curie”
    Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej
  • 10:10-10:20
    Prezentacja na temat MSCA Staff Exchanges, czyli jak finansować międzynarodową wymianę pracowników i naukowców

    Michał Wujewski, Starszy Specjalista ds. Rozwoju Biznesu, Poznański Park Naukowo-Technologiczny
  • 10:20-10:50  
    Wsparcie uczelni podczas tworzenia wniosku
    Anna Bernaczyk,  Centrum Wsparcia Projektów, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • 10:50-11:50  
    Case study projektu ESCULAPE
    Prof. Igor Iatsunski, Centrum Nanobiomedyczne, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
  • 11:50-12:00
    Sesja Q&A oraz zakończenie

To wyjątkowa okazja, aby poznać praktyczne doświadczenia związane z aplikowaniem o finansowanie w ramach MSCA i zdobyć cenne wskazówki dotyczące przygotowywania dokumentacji projektowej. Zachęcamy do rejestracji na wydarzenie za pośrednictwem formularza online:

https://rejestracje.ppnt.poznan.pl/formularz/706-webinar-msca-staff-exchanges-finansowanie-miedzynarodowej-wymiany-pracownikow-i-naukowcow-dobre-praktyki-i-historia-sukcesu-projektu-21-01-2026

Udział w wydarzeniu jest bezpłatny. Projekt finansowany z Funduszy Europejskich z programu FERS.